D1. H3. Nut en waarde 

Dit werk wil tonen dat een volk een veelheid en grootheid heeft als een berg. Een berg bekleed met schone en prachtige natuur, waar men op het hoogste punt schitterende bergpieken vindt, die een uitzonderlijk uitzicht over de wereld bieden. Elk volk heeft het schone, wat in verband staat met het onmiddellijke en alledaagse, de natuur van de berg; en het verhevene, wat in verband staat met de lange duur en het bijzondere, de bergpieken. 

Dit werk heeft als algemeen doel gevoel voor diepere waarden te bevorderen. Hierbij is het zinnig te denken vanuit de tegenpolen nut en waarde. Nut is het praktische, zakelijke, dat wat zin heeft voor een bepaald doel. Waarde is wat van zichzelf betekenis heeft, een doel op zichzelf. 

Wat betreft de betekenisvolheid van een volk verbeeldt als een berg, kan men de natuur vernietigen en kan dikke mist de bergpieken aan het zicht onttrekken. Dit gebeurt als een maatschappij zich in de tegenstelling nut-waarde, zich eenzijdig op de vervlakkende en verzakelijkende werking van nut richt. In het Westen ziet men, door de vooruitgang op stoffelijk vlak, dat men toenemend onder de invloed is geraakt van welvaart en wetenschap, met als natuurlijk gevolg dat het welzijn van het ik en zakelijk denken in het middelpunt komen te staan. Maar als men oude werken van het Westen leest, of zelfs oude alledagelijkse artikelen dan ziet men het denken doorvlocht van het hele kosmische Palet: godsdienst en wetenschap, hogere wijsbegeerte en goed boerenverstand; het baanbrekende nieuwe en de eeuwigheidswaarde van oude eerbiedwaardige overleveringen; de waarde van het ik én de gemeenschap, zoals een volk.

Johann Gottfried Herder (1744-1803) was een Duits wijsgeer en godgeleerde, bekend van het begrip tijdsgeest (Zeitgeist), maar die ook het begrip volksgeest (Volksgeist) bezigde. Hij vertolkt de uitgestrekte betekenis van een volk, in dit geval uitgaande van het begrip taal, in de volgende aanhaling uit zijn werk Briefe zu Beförderung der Humanität (Erste und zweite Sammlung) op grootse wijze:

“Hat wohl ein Volk, zumal ein unkultivierteres Volk etwas Lieberes, als die Sprache seiner Väter? In ihr wohnet sein ganzer Gedankenreichthum an Tradition, Geschichte, Religion und Grundsätze des Lebens, alle sein Herz und Seele. Einem solche Volk seine Sprache nehmen oder herabwürdigen, heißt ihm sein einziges unsterbliches Eigentum nehmen, das von Eltern auf Kinder vorgeht.”

("Is er voor een volk, vooral een onontwikkelder volk, iets dierbaarders dan de taal van zijn voorouders? In die taal leeft zijn gehele rijkdom van gedachten aan tradities, geschiedenis, godsdienst en levensbeginselen, alles zijn hart en ziel. Een dergelijk volk zijn taal afnemen of deze schaden, betekent dat men hen hun enige onsterfelijke bezit afneemt, dat van ouders op kinderen wordt doorgegeven.”)

Het is zeldzaam zo'n schitterend gevoel voor waarde in onze tijd uitgedrukt te zien. De vraag is echter: hoe kan men deze waarden werkelijk vatten als men er niet mee opgevoed is? Onbekend maakt onbemind. Terzijde zij opgemerkt hoe belangrijk het is dat een mens van de bovenlaag als Herder de geest en het hart van het volk kent en waardeert. 

Verdere opmerkingen over waardering van de volksziel in het hoofdstuk over de Amerikaanse volksziel. 

D1. H2. Schets van het stelsel waarmee hier volkszielen worden ingedeeld

Het stelsel dat als grondslag ligt van de astrologie wordt hier benut voor het indelen van de volkszielen. Om dit werk zo toegankelijk mogelijk te maken wordt hier verder niet op ingegaan. Dit stelsel is zuiver formeel of logisch zonder axiomas met een overdrachtelijke betekenis. Het wordt verklaard in de bijlage met de titel: Overzicht van het stelsel waarmee volkszielen worden ingedeeld. Deze stoelt weer op het werk: De logische grondslag van de astrologie.

In de astrologie worden vaak tien hemellichamen (daar planeten genoemd) als belangrijkst gesteld voor een zogenoemde horoscoop. Deze hebben een overdrachtelijke zielkundige duiding. Deze tien worden hier gebruikt voor de indeling van de volkszielen. Doordat deze toegepast worden op een groep, dat wil zeggen een gedeeldheid onder meerdere mensen, en niet een enkeling, vervormd de betekenis. Onder een overzicht van de hemellichamen met enkele bijbehorende kernwoorden.

Zon     middelpuntigheid, gebundeldheid, gewicht Maan gevoelens Mercurius zintuigelijkheid, onmiddellijkheid, ervaring Mars openheid, klaarheid, eenvoud Venus schoonheid, aantrekking, bewuste vormgeving en stijl Jupiter     uitbreiding, overvloedigheid, veelheid Saturnus inperking, gevestigdheid, bestendigheid Uranus binding, verzameling, bijzonderheid Neptunus veelkleurigheid, verbeelding, geloof Pluto aanhoudendheid, vasthoudendheid

Vervolgens onder een overzicht met een volk of groep volkeren die overeenkomen met de zielkundige richting van het hemellichaam en daarnaast een schets van die zielkundige richting. 

lichaam         voorbeeld                                 schets

Zon     Joodse volk         Het middelpunt voorop.

Maan Austr. oerbewoners De gevoelens als leidraad.

Mercurius Japanse volk De onmiddellijke ervaring voorop.

Venus Latijnse volkeren         Bewust van vormgeving.

Mars Slavische volkeren Het klare, opene, voorop.

Jupiter West-Afrikaanse volkeren Vol- en veelheid als leidraad.

Saturnus Germaanse volkeren Het gevestigde voorop.

Uranus Chinese volk         bewust van verbonden bijzonderheden

Neptunus Indiase volkeren         Bewuste veelkleurigheid.

Pluto Arabische volkeren Aanhouden van betrokkenheden.

In de schetsen ziet men al enigzins dat een volkszielse omschrijving inhoudt dat men een bepaald wereldgegeven voorop zet, maar omdat het gedeeld is wordt het een onuitgesproken vooronderstelling en zo als het ware de gedeelde onbewustheid. Bijvoorbeeld wordt in de Japanse volksziel de onmiddellijke ervaring of indruk door de zintuigen voorop gezet, dat wordt dan deel van het bewuste, de gedeelde eerste zaak. Men vangt de dingen in de wereld ten eerste in dat wereldgegeven. Doordenkend zal men ook voor de betreffende volkeren voor hen in de geschiedenis leidende wereldbeschouwingen herkennen. In het geval van de Japanners voornamelijk Zen. Een ander voorbeeld is, wellicht snel herkenbaar, het ééngodsgeloof van de Joden: Draaiend om één groot, heilig, God. Als leidende wereldbeschouwing draaide zo het bewuste gedeeld denken om één God, één Zijn, één persoonlijkheid, één middelpunt. Dit werd het hoogste beginsel, en leidende uitgangspunt, zodat dit het gehele denken in veronderstellingen vorm ging geven. Zie verder het hoofdstuk over de Joden.

 

Bijlage. Overzicht van het stelsel waarmee hier volkszielen worden ingedeeld

Het onderliggende stelsel dat gebruikt wordt in de astrologie wordt hier gebruikt voor het indelen van de volkszielen. Dit stelsel heeft een twee-, drie- en vierdeling als grondslag. Die hebben weer als ondergrond twee tweedelingen of tegenstellingen: inwendig-uitwendig en begaan-ondergaan. Als volgt:

Tweedeling Driedeling Vierdeling

begaan+uitwendig begaan+uitwendig begaan+uitwendig 

ondergaan+uitwendig ondergaan+uitwendig ondergaan+uitwendig

    ondergaan+inwendig ondergaan+inwendig

       begaan+inwendig

In de astrologie worden de zielkundige betekenissen van de hemellichamen met dit stelsel geduid, als volgt, met achteraan in een enkel woord de zielkundige duiding:

Zon Tweedeling begaan+uitwendig bewustheid, de wil, het ik

Maan Tweedeling ondergaan+uitwendig onbewustheid, gevoelens

Mercurius Driedeling ondergaan+inwendig denken

Venus Driedeling ondergaan+uitwendig aantrekking

Mars Driedeling begaan+uitwendig strijd

Jupiter Vierdeling begaan+uitwendig uitbreiding

Saturnus Vierdeling ondergaan+uitwendig inperking

Uranus Vierdeling ondergaan+inwendig afwijking

Neptunus Vierdeling begaan+inwendig verbeelding

Pluto Zon+Mars diepte, gevoelens aanhouden 

Van belang is bewust te zijn dat hiermee voor een ‘geborene’ of één mens een zielkundige duiding wordt gegeven. De ‘hemellichamen’ worden in dit werk echter toegepast op volkeren waardoor een andere duiding ontstaat. Feitelijk wordt, voor die bekend zijn met het stelsel, begaan-ondergaan toegepast, het gaat hier namelijk om gedeeldheid of een binding tussen leden van een groep. (Inwendig maakt de partijdige insteek, gebruikt in de astrologie voor een geborene, uitwendig is de insteek om het stelsel onpartijdig te bezien; begaan-ondergaan kan toegepast worden met vaste volgordes, zodat de tekens en huizen ontstaan; maar ook met verkozen volgordes die dan gedeeld worden met anderen, dat is dan het gedeelde met die anderen, waar ieder ook een enigsoortigheid heeft, deze laatste toepassing maakt een groepsaard.)

De hemellichamen komen ook voor een deel overeen met de zogenaamde tekens. Hiermee bekend raken, bijvoorbeeld met de zogenaamde zonnetekens, heeft daardoor een voordeel. In de sterrenwichelarij waar de ‘hemellichamen’ toegepast worden op één partij (een geborene) zijn, om redenen die hier niet gegeven worden, van de hemellichamen de tweedeling (Zon en Maan) het gewichtigst, daarna de driedeling (Mercurius, Venus, Mars), daarna de vierdeling (overigen). Voor het volkskundig gebruik geldt dit niet. Elk lid of ‘hemellichaam’, elke zielkundige richting, heeft dezelfde waarde. (Voor hen die bekend zijn met het stelsel is, ligt, kort gezegd, de oorzaak daarvan in het feit dat hier een verkozen volgorde ontstaat door begaan-ondergaan toe te passen, (de lichamen worden ‘gestapeld’) deze verkozen volgorde bepaald het gewicht van de lichamen. [Bij afzonderlijk begaan en ondergaan toe te passen was dit door alle leden te kruizen waardoor hierin een gewicht kon worden toegekend], zie De Logische Grondslag Van De Astrologie. Onder een overzicht.

lichaam voorbeeld schets

Zon Joodse volk Het middelpunt voorop

Maan Austr. oerbewoners De gevoelens als leidraad

Mercurius Japanse volk de onmiddellijke ervaring voorop

Venus Latijnse volkeren bewust van vormgeving

Mars Slavische volkeren Het klare, opene, voorop

Jupiter West-Afrikaanse volkeren overvloedigheid, uitbreiding

Saturnus Germaanse volkeren het gevestigde voorop

Uranus Chinese volk bewust van verbonden uniekheden

Neptunus Indische volkeren Verbeelding 

Pluto Arabische volkeren bewust v aangehouden gevoel

In de schetsen ziet men al enigzins dat een volkszielse omschrijving inhoudt dat men een bepaald wereldgegeven voorop zet, dat bewust wordt en zo het eerste is in het bewuste denken. Maar omdat het gedeeld is wordt het een onuitgesproken vooronderstelling en zo als het ware de gedeelde onbewustheid. Bijvoorbeeld wordt in de Japanse volksziel de onmiddellijke ervaring of indruk door de zintuigen voorop gezet, dat wordt dan deel van het bewuste, de gedeelde eerste zaak. Men vangt de dingen in de wereld ten eerste in dat wereldgegeven. Doordenkend zal men ook voor de betreffende volkeren voor hen in de geschiedenis leidende wereldbeschouwingen herkennen. In het geval van de Japanners voornamelijk Zen. Een ander voorbeeld is, wellicht snel herkenbaar, het ééngodsgeloof van de Joden: Draaiend om één groot, heilig, God. Als leidende wereldbeschouwing draaide zo het bewuste gedeeld denken om één God, één Zijn, één persoonlijkheid, één middelpunt. Dit werd het hoogste beginsel, en leidende uitgangspunt, zodat dit het gehele denken in veronderstellingen vorm ging geven. Zie verder het hoofdstuk over de Joden.

Als verwijzingsoverzicht worden onder de hemellichamen met bijbehorende kernwoorden weergegeven.

Zon middelpuntigheid, gebundeldheid, gewicht

Maan gevoelens

Mercurius zintuigelijkheid, onmiddellijkheid, ervaring

Mars openheid, klaarheid, eenvoud, allesheid, stevigheid, vastheid

Venus schoonheid, aantrekking, bewuste vormgeving en stijl, waarde 

Jupiter uitbreiding, overvloedigheid, veelheid, volheid, breedte, winst, vrijheid, humor

Saturnus inperking, gevestigdheid, regels, bestendigheid, gezag, onveranderlijkheid, 

onherroepelijkheid, grondvest, tekort, verlies, gebrek, buiten bereik 

Uranus afzondering, het eigene, oorspronkelijkheid, bijzonderheid, afwijking, 

eigenheid, verzameling, verband, verbinding 

Neptunus veelkleurigheid, verscheidenheid, verbeelding, geestelijkheid, andere wereld 

Pluto aanhoudendheid, betrokkenheid